Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Bài viết này trình bày theo trình tự: nguyên tắc tính số thuế được giảm trong trường hợp doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế, điều kiện áp dụng chính sách, cách xác định doanh thu làm căn cứ và các trường hợp loại trừ.
1. Nguyên tắc tính số thuế được giảm khi doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế
Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, số thuế TNDN được giảm của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 được tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp có kỳ tính thuế theo năm, không phân biệt phương pháp tính thuế TNDN, bao gồm cả các khoản thu nhập quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Số thuế được giảm được xác định trên số thuế TNDN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Đối với doanh nghiệp đang được ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc theo các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, Nghị định quy định số thuế được giảm được tính trên số thuế TNDN phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.
Từ quy định trên có thể rút ra hai hệ quả pháp lý. Thứ nhất, doanh nghiệp không phải lựa chọn giữa ưu đãi thuế TNDN hiện hành và chính sách giảm thuế theo Nghị định 398; nếu đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp được áp dụng đồng thời các chính sách này. Thứ hai, mức giảm 30% được tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi thuế khác, chứ không tính trên số thuế trước ưu đãi.
2. Điều kiện áp dụng chính sách giảm thuế
Theo Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp được giảm 30% thuế TNDN khi đáp ứng ba điều kiện sau.
Điều kiện thứ nhất liên quan đến chủ thể. Doanh nghiệp phải được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, bao gồm: doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã; đơn vị sự nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam; và tổ chức khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất kinh doanh có thu nhập.
Điều kiện thứ hai liên quan đến quy mô doanh thu. Doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
Điều kiện thứ ba là doanh nghiệp không thuộc các trường hợp bị loại trừ khỏi chính sách giảm thuế, được trình bày tại mục 4 dưới đây.
3. Cách xác định doanh thu làm căn cứ áp dụng
Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 398, doanh thu năm làm căn cứ xác định đối tượng được giảm thuế bao gồm doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác.
Đối với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu trong kỳ tính thuế bao gồm cả doanh thu của các đơn vị, địa điểm này được thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.
Nghị định cũng quy định riêng về kỳ tính thuế ngắn. Đó là trường hợp kỳ tính thuế năm đầu tiên của doanh nghiệp mới thành lập, hoặc kỳ tính thuế năm cuối cùng của doanh nghiệp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản, mà thời gian ngắn hơn 03 tháng và được cộng vào kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 để hình thành một kỳ tính thuế TNDN. Khi đó, việc xác định doanh thu và số thuế được giảm áp dụng đối với 12 tháng của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
4. Trường hợp không được áp dụng chính sách giảm thuế
Chính sách giảm thuế theo Nghị định 398 không áp dụng đối với các doanh nghiệp được thành lập theo Luật Doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày 24/8/2026, là ngày Nghị quyết số 43/2026/QH16 có hiệu lực, mà tổng doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt quá 10 tỷ đồng.
Tổng doanh thu hằng năm của các doanh nghiệp sau chia, tách được xác định bằng tổng cộng doanh thu của tất cả các doanh nghiệp hình thành từ quá trình chia, tách doanh nghiệp ban đầu trong kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
Nguồn: https://luatvietnam.vn/thue-phi-le-phi/doanh-nghiep-da-duoc-uu-dai-thue-tndn-co-duoc-giam-them-30-theo-nghi-dinh-398-565-115294-article.html