Do tình hình kinh tế khó khăn, Công ty A sẽ sáp nhập với công ty B. Do vậy, công ty A sẽ chấm dứt hợp đồng lao động đối với một số lao động trong công ty. Vậy trường hợp này công ty A cần lựa chọn phương án giải quyết nào để chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động một cách đơn giản và đảm bảo quy định pháp luật?
Theo Điều 34 Bộ Luật Lao động 2019 có quy định:
“Điều 34. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động
…
3. Hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động.
…
10. Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 36 của Bộ luật này.
11. Người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc theo quy định tại Điều 42 và Điều 43 của Bộ luật này
….”
Như vậy trong trường hợp này, công ty có thể lựa chọn 1 trong 3 phương án chấm dứt hợp đồng lao động nêu trên để giải quyết. Vậy có những ưu và nhược điểm gì trong mỗi phương án và cái nào là tối ưu nhất. Dưới đây sẽ phân tích cụ thể:
Phương án 1: chấm dứt hợp đồng lao động theo sự thỏa thuận 2 bên
Ưu điểm:
-
Trình tự thủ tục chấm dứt đơn giản chỉ cần tổ chức Công đoàn đại diện - không tốn kém quá nhiều thời gian, tiền bạc để tiến hành thỏa thuận.
-
Không cần phải báo cáo cơ quan quản lí nhà nước về lao động.
-
Thể hiện được sự thiện chí của cả hai bên, giúp cho quan hệ lao động phát triển bền vững ổn định.
-
Nếu thỏa thuận được sẽ hạn chế tranh chấp phát sinh. Gần như không tranh chấp nữa.
Nhược điểm:
-
Khó đạt được thỏa thuận thống nhất nếu thiếu sự thiện chí của cả 2 bên.
-
Nếu không thống nhất được thì công ty sẽ phải tốn nhiều thời gian công sức thuyết phục người lao động.
Phương án 2: Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
Pháp luật lao động có quy định việc người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp thiên tại dịch bệnh, cụ thể điểm c khoản 1 điều 34 quy định:
“Điều 36. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động
…
c) Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa hoặc di dời, thu hẹp sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải giảm chỗ làm việc;”
Ưu điểm:
-
Thể hiện quyền quản lí của người sử dụng lao động
-
Trình tự thủ tục rõ ràng (thủ tục báo trước, thủ tục chứng minh)
Nhược điểm
-
Người sử dụng lao động phải có trách nhiệm chứng minh đã tìm mọi biện pháp khắc phục để đảm bảo việc làm cho người lao động nhưng vẫn buộc giảm số người làm việc ví dụ: tạm thời điều chuyển người lao động làm công việc khác, tạm hoãn HĐLĐ, tạm cho ngừng việc, xây dựng phương án sử dụng lao động, …
-
Tốn nhiều thời gian, chi phí tiền bạc để chứng minh lý do chấm dứt.
-
Thường chỉ áp dụng đối với trường hợp chấm dứt HĐLĐ đối với 1 hoặc 1 vài người lao động
Phương án 3: chấm dứt vì lý do sáp nhập
Điều 43 Bộ Luật Lao động 2019 cũng có quy định về việc chấm dứt hợp đồng lao động do sáp nhập doanh nghiệp, cụ thể:
“Điều 43. Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã
1. Trong trường hợp chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã mà ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động thì người sử dụng lao động phải xây dựng phương án sử dụng lao động theo quy định tại Điều 44 của Bộ luật này.
2. Người sử dụng lao động hiện tại và người sử dụng lao động kế tiếp có trách nhiệm thực hiện phương án sử dụng lao động đã được thông qua.
3. Người lao động bị thôi việc thì được nhận trợ cấp mất việc làm theo quy định tại Điều 47 của Bộ luật này.”
Ưu điểm:
-
Trình tự thủ tục chặt chẽ, rõ ràng và đơn giản, người lao động chỉ cần xây dựng phương án lao động, báo cho người lao động và Công đoàn trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày phương án được thông qua
-
Việc doanh nghiệp sáp nhập dẫn đến phải chấm dứt HĐ với nhiều người lao động là lý do bất khả kháng mà không phải từ lỗi của người sử dụng lao động do đó người lao động dễ chấp nhận hơn
-
Chấm dứt hợp đồng lao động với lý do sáp nhập là trường hợp có thể chấm dứt với nhiều người lao động.
Nhược điểm:
-
Nếu không có quyết định chính thức của Nhà nước liên quan đến quy định sáp nhập sẽ dẫn đến tranh chấp lao động kéo dài.
Từ 3 phương án trên ta có thể thấy phương án 3 là phù hợp và tối ưu nhất đối với tình huống này. Tuy nhiên tuỳ vào điều kiện thực tế cũng như sự tính toán của người sử dụng lao đôngj thì có thể lựa chọn 1 trong 3 phương án để lựa chọn cho phù hợp và hài hoà đảm bảo quyền lợi cho người lao động và doanh nghiệp.
