1. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự hiện nay
Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là một trong những nội dung thể hiện tính nhân đạo của pháp luật. Các tình tiết này giúp cho mức độ nguy hiểm của trường hợp phạm tội cụ thể giảm đi, là một trong những căn cứ quan trọng để Tòa án quyết định hình phạt cụ thể đối với người phạm tội.
Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự hiện nay được quy định rõ tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017, bao gồm: Người phạm tội là phụ nữ có thai;
Trường hợp người phạm tội có một trong các tình tiết nêu trên sẽ được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Lưu ý, với các tình tiết giảm nhẹ là dấu hiệu định tội hoặc định khung thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ trong khi quyết định hình phạt.
2. Có thai sau khi khởi tố, có được áp dụng tình tiết giảm nhẹ?
Căn cứ theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 nêu trên, người phạm tội là phụ nữ có thai là một trong các tình tiết được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Đồng thời, tại Công văn 212/TANDTC-PC đã đưa ra giải đáp về trường hợp sau khi bị khởi tố bị cáo mới có thai thì Tòa án có áp dụng tình tiết “Người phạm tội là phụ nữ có thai” không? Theo đó, Tòa án nhân dân tối cao nêu rõ, tại điểm n khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự không phân biệt người phạm tội là phụ nữ có thai tại thời điểm phạm tội hay trong quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự.
Do vậy, trường hợp sau khi bị khởi tố bị cáo mới có thai thì Tòa án vẫn áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “Người phạm tội là phụ nữ có thai” đối với bị cáo.
3. Nguyên tắc áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự thế nào?
- Trường hợp có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, tòa án có thể xem xét đưa ra quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất hoặc chuyển sang một hình phạt khác nhẹ hơn.
- Trường hợp xử phạt dưới dưới mức thấp nhất toà án phải nêu được lý do và tuân theo những quy định tại Điều 54 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017, theo đó:
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.
+ Trong trường hợp có đủ các điều kiện quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự năm 2015 nhưng điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất thì Tòa án có thể quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt hoặc chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
Theo luatvietnam.vn