Như thế nào là hành vi sản xuất trái phép chất ma túy?
Theo quy định thì “sản xuất trái phép chất ma túy” là làm ra chất ma túy (chế biến, điều chế…) bằng thủ công hoặc có áp dụng khoa học công nghệ từ cây có chứa chất ma túy, từ các tiền chất và các hóa chất hoặc làm ra chất ma túy này từ chất ma túy khác mà không được phép của cơ quan có thẩm quyền hoặc không đúng với nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
lưu ý, Đối với các hành vi nhằm tạo thuận lợi cho việc sử dụng chất ma túy đã có sẵn như pha chế thuốc phiện thành dung dịch để tiêm chích, nghiện heroin từ bánh thành bột để hít… thì không coi là hành vi sản xuất trái phép chất ma túy.
Căn cứ pháp lý: khoản 2.1 Điều 2 Phần II Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007.
Cấu thành tội phạm tội sản xuất trái phép chất ma túy
Khách thể
Xâm phạm chế độ quản lý của Nhà Nước về quản lý, việc chế xuất, điều chế, pha chế chất ma tuý.
Mặt khách quan
Mặt khách quan của tội sản xuất trái phép chất ma túy là một trong những yếu tố quan trọng để cấu thành tội phạm này. Hành vi khách quan của tội phạm phải được thực hiện một cách nguy hiểm cho xã hội, gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Hành vi khách quan của tội sản xuất trái phép chất ma túy là hành vi chiết xuất, điều chế, pha chế từ tiền chất ma túy thành chất ma túy hoặc từ chất ma túy này thành chất ma túy khác. Hành vi này có thể được thực hiện dưới các hình thức cụ thể như:
Chiết xuất chất ma túy từ quả của cây thuốc phiện, lá, hoa, quả của cây cần sa, lá của cây co ca.
Điều chế chất ma túy: là phương pháp tạo phản ứng hoá học từ các tiền chất ma túy, các chất hóa học cần thiết (Nhựa thuốc phiện, lá cô ca,Cocaine hydrochloride,..) để tạo ra các chất ma tuý
Pha chế chất ma túy này thành chất ma túy khác
Tuy nhiên vẫn có những trường hợp sản xuất, điều chế một số chất ma túy được sự cho phép của nhà nước để ứng dụng trong y học. Tuy nhiên phải tuân thủ nghiêm ngặt và được điều chỉnh bởi Luật Dược 2016 và Thông tư 20/2017/TT-BYT quy định chi tiết một số điều của luật Dược, Nghị định 54/2017/NĐ-CP ngày 08/5/2017 của Chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt.
Đối tượng tác động của tội sản xuất trái phép chất ma túy là chất ma túy. Chất ma túy là một loại hàng hóa đặc biệt, được pháp luật nghiêm cấm sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng
Hậu quả nguy hiểm của tội phạm: Tội sản xuất trái phép chất ma túy gây ra những hậu quả nguy hiểm cho xã hội, gây hại cho sức khỏe con người, làm suy giảm khả năng lao động sinh hoạt và gây ra nhiều tệ nạn xã hội khác, từ đó gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế của mỗi gia đình và xã hội. Hơn hết, tội sản xuất trái phép ma túy có thể là yếu tố nguy hiểm xâm phạm đến an toàn xã hội, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia nếu không được ngăn chặn.
Chủ thể
Chủ thể của Tội sản xuất trái phép chất ma túy là người có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi luật định từ đủ 16 tuổi theo Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) và đã thực hiện hành vi tội phạm cụ thể.
Mặt chủ quan
Mặt chủ quan của tội sản xuất trái phép chất ma túy được thể hiện ở hai yếu tố: lỗi và động cơ, mục đích.
Lỗi: Người phạm tội sản xuất trái phép chất ma túy thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý, tức là nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước được hậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi đó và mong muốn hậu quả đó xảy ra. Họ có đủ điều kiện khách quan và chủ quan để lựa chọn và thực hiện xử sự khác nhưng họ vẫn thực hiện hành vi mua bán ma tuý.
Động cơ, mục đích: Động cơ, mục đích của người phạm tội sản xuất trái phép chất ma túy là vụ lợi, nhằm thu lợi bất chính từ việc sản xuất, mua bán, vận chuyển, sử dụng, tàng trữ trái phép chất ma túy
Mức hình phạt tội sản xuất trái phép chất ma túy
Khung hình phạt đối với Tội sản xuất trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 248 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Cụ thể:
Khung 1: Người nào sản xuất trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Khung 2: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
Có tổ chức;
Phạm tội 02 lần trở lên;
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 500 gam đến dưới 01 kilôgam;
Hêrôin, côcain hoặc Methamphetamine, Amphetamine, MDMA có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam;
Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 100 mililít đến dưới 200 mililít;
Tái phạm nguy hiểm;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng số lượng của các chất đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm đ đến điểm h khoản này.
Khung 3: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:
Có tính chất chuyên nghiệp;
Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 05 kilôgam;
Hêrôin, côcain hoặc Methamphetamine, Amphetamine, MDMA có khối lượng từ 30 gam đến dưới 100 gam;
Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 200 mililít đến dưới 750 mililit;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng số lượng của các chất đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm b đến điểm đ khoản này.
Khung 4: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:
Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 05 kilôgam trở lên;
Hêrôin, côcain hoặc Methamphetamine, Amphetamine, MDMA có khối lượng từ 100 gam trở lên;
xác chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 300 gam trở lên;
Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 750 mililit trở lên;
Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng số lượng của các chất đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm d khoản này.
Ngoài ra, Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Sản xuất trái phép bao nhiêu gam chất ma túy thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo quy định tại Điều 248 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 đối với tội này thì khi thực hiện hành vi người đó sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự mà không phụ thuộc vào định lượng chất ma túy được sản xuất. Theo đó, người nào thực hiện hành vi điều chế, chế tạo,.. chất ma túy thì sẽ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự dù chỉ sản xuất một lượng rất nhỏ.
Việc định lượng khối lượng sản xuất chất ma túy chỉ là tình tiết định khung hình phạt đối với tội danh này.
Các tình tiết giảm nhẹ tội sản xuất trái phép chất ma túy
Trên thực tế các tội phạm liên quan đến chất ma túy là một trong những tội danh nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, vì khung hình phạt nặng nhất có thể lên đến tử hình. Tuy nhiên vẫn có thể áp dụng các tình tiết để giảm nhẹ tội danh hoặc giảm mức hình phạt.
Căn cứ Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:
Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm;
Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả;
Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;
Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;
Phạm tội trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội;
Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra;
Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;
Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;
Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;
Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức;
Phạm tội trong trường hợp bị hạn chế khả năng nhận thức mà không phải do lỗi của mình gây ra;
Phạm tội do lạc hậu;
Người phạm tội là phụ nữ có thai;
Người phạm tội là người đủ 70 tuổi trở lên;
Người phạm tội là người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng;
Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;
Người phạm tội tự thú;
Người phạm tội thành khẩn khai báo hoặc ăn năn hối cải;
Người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện hoặc điều tra tội phạm;
Người phạm tội đã lập công chuộc tội;
Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác;
Người phạm tội là cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ, người có công với cách mạng.
Theo đó, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự thường được xem xét dựa trên sự hối hận của người phạm tội. Tội phạm về ma túy không có nạn nhân cụ thể, nên việc bồi thường, khắc phục thiệt hại cho nạn nhân là không thể thực hiện. Do đó, không được xem xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự liên quan đến việc này mà chỉ có thể xem xét đến các yếu tố khác như “phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, người phạm tội tự thú, người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hay thuộc các trường hợp như là người khuyết tật, người có công cách mạng, có người thân là liệt sỹ”.
Ngoài những yếu tố trên, trong quá trình định tội thì hội đồng xét xử có thể xem xét đến các “tình tiết khác” là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Trong đó, căn cứ Điểm 5 Mục I Công văn 212/TANDTC-PC năm 2019 thì các “tình tiết khác” bao gồm:
Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em ruột bị cáo là người có công với nước hoặc có thành tích xuất sắc được Nhà nước tặng một trong các danh hiệu vinh dự như: anh hùng lao động, anh hùng lực lượng vũ trang, bà mẹ Việt Nam anh hùng, nghệ sỹ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú, thầy thuốc nhân dân, thầy thuốc ưu tú hoặc các danh hiệu cao quý khác theo quy định của Nhà nước:
Bị cáo có anh, chị, em ruột là liệt sỹ;
Bị cáo là người tàn tật do bị tai nạn trong lao động hoặc trong công tác, có tỷ lệ thương tật từ 31 % trở lên;
Người bị hại cũng có lỗi;
Thiệt hại do lỗi của người thứ ba;
Gia đình bị cáo sửa chữa, bồi thường thiệt hại thay cho bị cáo;
Người bị hại hoặc đại diện hợp pháp của người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo trong trường hợp chỉ gây tổn hại về sức khỏe của người bị hại, gây thiệt hại về tài sản;
Phạm tội trong trường hợp vì phục vụ yêu cầu công tác đột xuất như đi chống bão, lụt, cấp cứu.
Và trong từng trường hợp cụ thể và hoàn cảnh cụ thể của người phạm tội mà Tòa án còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án.
Tuy nhiên, nếu các tình tiết giảm nhẹ theo quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung tội phạm thì không được xem xét áp dụng khi quyết định hình phạt.
Căn cứ pháp lý: Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), Công văn 212/TANDTC-PC 2019.
Theo luat24h.com.vn
