Vào chiều 28/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì phiên họp với Ban Nội chính Trung ương và các cơ quan hữu quan nhằm đánh giá thực trạng và giải pháp cho các vụ án dân sự, hành chính hiện nay.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định công tác giải quyết án dân sự, hành chính và thi hành án đóng vai trò then chốt, tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh, hoạt động của doanh nghiệp, cũng như niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật. Mặc dù thời gian qua đã ghi nhận những chuyển biến tích cực trong chất lượng xét xử, công tác hòa giải, đối thoại và xử lý dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp kéo dài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước vẫn đồng tình với Ban Nội chính Trung ương về việc thực tiễn vẫn còn không ít tồn đọng và vướng mắc cần khẩn trương khắc phục.
Về phương hướng thời gian tới, người đứng đầu Đảng và Nhà nước đặt ra các yêu cầu trọng tâm sau:
Đề cao vai trò lãnh đạo của Đảng: Các cấp ủy và người đứng đầu phải thường xuyên giám sát để phát hiện, ngăn chặn từ sớm những sơ hở dễ phát sinh tiêu cực. Việc lãnh đạo phải tuân thủ nguyên tắc tuyệt đối không can thiệp trái luật vào hoạt động xét xử, nhưng cũng không vì sự "độc lập xét xử" mà nới lỏng công tác kiểm tra, kiểm soát quyền lực. Cần phát huy sự giám sát thực chất của các cơ quan dân cử với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật: Yêu cầu rà soát pháp luật mang tính tổng thể, tránh sửa đổi lẻ tẻ nhằm bảo vệ quyền lợi người dân xuyên suốt. Cần quy định rõ ràng các cơ chế về chứng cứ, giám định, định giá, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, cũng như các thủ tục tố tụng (phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm) và thi hành án. Việc sửa chữa các bản án có sai sót phải tuân thủ đúng căn cứ, trình tự để giữ tính ổn định pháp lý, kiên quyết chấm dứt tình trạng án kéo dài dai dẳng; đảm bảo mọi tranh chấp đều phải có điểm dừng.
Thúc đẩy giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án: Đẩy mạnh hiệu quả giải quyết tranh chấp từ giai đoạn tiền tố tụng. Cần xây dựng cơ chế giải quyết mâu thuẫn nhiều tầng nấc, ưu tiên phát huy các phương thức thương lượng, hòa giải và trọng tài. Các cơ chế này cần được nghiên cứu để tăng tính pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi, tiết kiệm chi phí trên tinh thần tự nguyện, đúng pháp luật, nhưng tuyệt đối không được cản trở quyền khởi kiện hợp pháp của người dân.
