1. Phá thai có vi phạm pháp luật không?
Phá thai được định nghĩa y học như thuật ngữ về một sự kết thúc thai nghén bằng cách loại bỏ hay lấy phôi hay thai nhi khỏi tử cung trước khi đến hạn sinh nở. Căn cứ quy định tại Phần 7 Hướng dẫn phá thai an toàn ban hành kèm theo Quyết định 4128/QĐ-BYT năm 2016 thì phá thai được hiểu là chủ động sử dụng các phương pháp khác nhau để chấm dứt thai trong tử cung cho thai đến hết 22 tuần tuổi.
Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân 1989:
Điều 44. Quyền của phụ nữ được khám bệnh, chữa bệnh phụ khoa và nạo thai, phá thai.
1. Phụ nữ được quyền nạo thai, phá thai theo nguyện vọng, được khám bệnh, chữa bệnh phụ khoa, được theo dõi sức khoẻ trong thời kỳ thai nghén, được phục vụ y tế khi sinh con tại các cơ sở y tế.
Đây vẫn là cơ sở để thừa nhận quyền nạo, phá thai của phụ nữ và theo nguyện vọng của người phụ nữ.
Tuy phá thai không vi phạm pháp luật nhưng một số hành vi phá thai vẫn bị xử phạt hành chính theo quy định pháp luật. Cụ thể căn cứ theo khoản 3 Điều 10 Nghị định 104/2003/NĐ-CP:
Điều 10. Nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, bao gồm:
…
3. Loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính bằng các biện pháp phá thai, cung cấp, sử dụng các loại hóa chất, thuốc và các biện pháp khác.
Ngoài ra, cũng theo quy định tại Phần 7 Hướng dẫn phá thai an toàn ban hành kèm theo Quyết định 4128/QĐ-BYT năm 2016, hành vi phá thai trên 22 tuần tuổi cũng là vi phạm pháp luật.
Như vậy, những trường hợp pháp luật nghiêm cấm không được phép phá thai:
- Loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính
- Phá thai trên 22 tuần tuổi
2. Phá thai sẽ bị xử phạt hành chính thế nào?
Mức phạt đối với hành vi loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính được quy định cụ thể tại Điều 100 Nghị định 117/2020/NĐ-CP như sau:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính của người mang thai mà không bị ép buộc phải loại bỏ thai nhi.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi dụ dỗ, lôi kéo người mang thai loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
- Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần để ép buộc người mang thai loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với hành vi dùng vũ lực để ép buộc người mang thai phải loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
- Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
+ Cung cấp hóa chất, thuốc để loại bỏ thai nhi mà biết rõ người đang mang thai muốn loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính;
+ Chỉ định hoặc hướng dẫn sử dụng hóa chất, thuốc hoặc các biện pháp khác để loại bỏ thai nhi mà biết rõ người đang mang thai muốn loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
- Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng và tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động, chứng chỉ hành nghề trong thời hạn từ 06 tháng đến 12 tháng đối với hành vi phá thai mà biết rõ người đang mang thai muốn loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
Ngoài ra, hành vi cung cấp hóa chất, thuốc để loại bỏ thai nhi mà biết rõ người đang mang thai muốn loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính thì bị tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh đối với cơ sở có hoạt động dược không vì mục đích thương mại trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.
Tóm lại, quyền phá thai ở người phụ nữ vẫn được pháp luật công nhận, miễn không vi phạm các điều cấm của pháp luật. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hành động nạo phá thai sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm lý và nguy hiểm hơn là tính mạng của người phụ nữ. Đáng nói, vô sinh là một trong những tác hại rất nghiêm trọng của việc phá thai ở độ tuổi vị thành niên.
Vì thế, để tránh hậu quả không đáng có, gia đình và nhà trường nên phối hợp trang bị cho trẻ ở độ tuổi vị thành niên kiến thức về sức khỏe sinh sản, giáo dục giới tính. Song song đó, ngành chức năng cần tăng cường giáo dục, chăm sóc sức khỏe tiền hôn nhân, các vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản, hướng dẫn các biện pháp tránh thai phù hợp, hạn chế tình trạng phá thai và ngăn ngừa các bệnh lây qua đường tình dục.
