1. Quyền của người hưởng dụng được pháp luật quy định như thế nào?
Theo quy định tại Điều 261 Bộ luật dân sự 2015:
Điều 261. Quyền của người hưởng dụng
1. Tự mình hoặc cho phép người khác khai thác, sử dụng, thu hoa lợi, lợi tức từ đối tượng của quyền hưởng dụng.
2. Yêu cầu chủ sở hữu tài sản thực hiện nghĩa vụ sửa chữa đối với tài sản theo quy định tại khoản 4 Điều 263 của Bộ luật này; trường hợp thực hiện nghĩa vụ thay cho chủ sở hữu tài sản thì có quyền yêu cầu chủ sở hữu tài sản hoàn trả chi phí.
3. Cho thuê quyền hưởng dụng đối với tài sản.
Như vậy, theo quy định trên thì Người hưởng dụng có quyền tự mình hoặc cho phép người khác sử dụng, thu hoa lợi, lợi tức từ tài sản là đối tượng của quyền hưởng dụng trong thời hạn quyền này có hiệu lực. Trong trường hợp quyền hưởng dụng chấm dứt mà chưa đến kỳ hạn thu hoa lợi, lợi tức, người hưởng dụng được hưởng giá trị của hoa lợi, lợi tức thu được tương ứng với thời gian người đó được quyền hưởng dụng. Quyền này phát sinh từ thời điểm có hiệu lực của quyền hưởng dụng. Như vậy, người hưởng dụng có quyền sở hữu đối với hoa lợi tự nhiên trong khoảng thời gian có quyền hưởng dụng. Sau thời gian này, hoa lợi thuộc về chủ sở hữu bị giảm quyền. Người hưởng dụng có quyền hưởng hoa lợi tích lũy trong thời gian tồn tại quyền hưởng dụng. Người hưởng dụng có quyền thụ hưởng dịch chuyển quyền thuộc vật gắn với tài sản mà mình có quyền hưởng dụng. Quyền này cho phép người hưởng dụng có thể thụ hưởng quyền hưởng dụng của mình một cách đầy đủ.
Người hưởng dụng có quyền hưởng dụng tài sản trong trạng thái như trạng thái tài sản tại thời điểm phát sinh quyền hưởng dụng, do đó, nếu tài sản hưởng dụng không đảm bảo công dụng và giá trị sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người hưởng dụng. Vì vậy, người hưởng dụng có quyền yêu cầu chủ sở hữu tài sản thực hiện nghĩa vụ sửa chữa tài sản để đảm bảo không bị suy giảm đáng kể dẫn tới tài sản không sử dụng được hoặc mất toàn bộ công dụng, giá trị của tài sản. Trong trường hợp người hưởng dụng thực hiện nghĩa vụ sửa chữa tài sản thay cho chủ sở hữu thì có quyền yêu cầu chủ sở hữu tài sản hoàn trả chi phí sửa chữa.
Người hưởng dụng có quyền định đoạt đối với quyền hưởng dụng của mình. Quyền hưởng dụng là tài sản tồn tại dưới dạng quyền thuộc quyền sở hữu của người hưởng dụng. Do đó, người hưởng dụng có quyền cho thuê quyền hưởng dụng đối với tài sản. Tuy nhiên quyền này cùng chấm dứt theo quyền hưởng dụng, khi quyền hưởng dụng bị chấm dứt.
2. Người hưởng dụng có nghĩa vụ gì?
Việc khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức của người hưởng dụng có thể ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu cũng như các chủ thể khác (ví dụ người thừa kế trong trường hợp người hưởng dụng không phải là người thừa kế). Do đó, đi liền với các quyền được hưởng, người hưởng dụng cũng phải tuân thủ các nghĩa vụ do Bộ luật này quy định. Cụ thể tại Điều 262 Bộ luật dân sự 2015 có quy định như sau:
Điều 262. Nghĩa vụ của người hưởng dụng
1. Tiếp nhận tài sản theo hiện trạng và thực hiện đăng ký nếu luật có quy định.
2. Khai thác tài sản phù hợp với công dụng, mục đích sử dụng của tài sản.
3. Giữ gìn, bảo quản tài sản như tài sản của mình.
4. Bảo dưỡng, sửa chữa tài sản theo định kỳ để bảo đảm cho việc sử dụng bình thường; khôi phục tình trạng của tài sản và khắc phục các hậu quả xấu đối với tài sản do việc không thực hiện tốt nghĩa vụ của mình phù hợp với yêu cầu kỹ thuật hoặc theo tập quán về bảo quản tài sản.
5. Hoàn trả tài sản cho chủ sở hữu khi hết thời hạn hưởng dụng.
- Người hưởng dụng phải tiếp nhận tài sản theo hiện trạng và thực hiện việc đăng ký tài sản theo đúng quy định của pháp luật. Việc thực hiện nghĩa vụ này không chỉ bảo đảm cho việc thực hiện các quyền mà còn bảo đảm cho việc thực hiện tốt các nghĩa vụ khác (bảo quản, giữ gìn,...). Việc tiếp nhận tài sản theo hiện trạng là căn cứ để xác định tài sản khi hoàn trả có phù hợp với thời điểm nhận hay không, đồng thời là cơ sở để xác định trách nhiệm của người hưởng dụng nếu làm hư hỏng, mất mát tài sản.
theo thu vien phap luat
