Tái định cư được hiểu thế nào?
Theo Luật Đất đai 2024, tái định cư là biện pháp Nhà nước dùng để bảo đảm chỗ ở cho người có đất bị thu hồi: có thể bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại khu tái định cư, địa điểm phù hợp khác; hoặc hỗ trợ đất ở, nhà ở tái định cư cho người không đủ điều kiện bồi thường về đất ở nhưng không còn nơi ở nào khác.
Nói đơn giản, khi đất của người dân bị Nhà nước thu hồi, thay vì chỉ nhận tiền bồi thường, họ có thể được sắp xếp một đất ở hoặc căn nhà mới. Đối tượng không đủ tiêu chuẩn nhận bồi thường bằng đất ở nhưng thật sự mất chỗ ở cũng có thể được hỗ trợ theo hướng này.
Khi nào được xem xét bố trí tái định cư?
Luật không lập một danh mục riêng mang tên “trường hợp không được tái định cư”. Thay vào đó, Điều 111 quy định những nhóm đối tượng và điều kiện được hưởng; nếu không rơi vào các nhóm này hoặc không đáp ứng điều kiện kèm theo, việc bố trí tái định cư sẽ không được áp dụng.
Các nhóm chính gồm:
- Hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và tổ chức kinh tế sử dụng đất ở hoặc sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất; nếu đáp ứng điều kiện bồi thường theo Điều 95 thì được xem xét bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tái định cư.
- Trường hợp một thửa đất ở có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng hoặc nhiều hộ cùng sử dụng, nếu đủ điều kiện tách hộ nhưng quỹ đất bồi thường không đủ chia riêng, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở.
- Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất có nhà ở và buộc phải chuyển chỗ ở, nhưng không đủ điều kiện bồi thường về đất ở: chỉ được hỗ trợ nếu không còn bất kỳ chỗ ở nào khác trong phạm vi địa bàn tương ứng, chẳng hạn xã, thị trấn ở nông thôn hoặc quận, thị xã, thành phố nơi có đất thu hồi.
- Người bị thu hồi đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp không phải đất ở, đủ điều kiện bồi thường theo Điều 95, có nhu cầu nhận đất ở hoặc nhà ở, đồng thời địa phương phải có quỹ đất ở hoặc nhà ở phù hợp.
- Trường hợp đất ở bị thu hồi cho dự án khu đô thị, người dân có thể được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ; với mục đích thu hồi khác, phương án tại chỗ chỉ áp dụng nếu khu vực đó còn quỹ đất hoặc nhà tái định cư.
- Đối với dự án cải tạo hoặc xây dựng lại chung cư, quyền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của chủ sở hữu được xác định theo pháp luật chuyên ngành về nhà ở.
Những trường hợp thường không được bố trí
Từ các điều kiện nêu trên, có thể nhận diện ba tình huống phổ biến mà người có đất thu hồi không được hỗ trợ tái định cư:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ngoài ra, ngay cả khi thuộc nhóm được ưu tiên, việc bố trí vẫn phụ thuộc điều kiện thực tế như quỹ đất ở, quỹ nhà ở và nhu cầu của người bị thu hồi.
Nguồn: https://luatvietnam.vn/dat-dai-nha-o/cac-truong-hop-khong-duoc-bo-tri-tai-dinh-cu-567-94128-article.html#google_vignette
