(ẢNH MINH HỌA VGP)
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 153/2026/TT-BTC nhằm đưa ra cơ chế quản lý tài chính chi tiết cho các chương trình cũng như dự án tài chính vi mô do những tổ chức phi chính phủ và tổ chức chính trị - xã hội triển khai. Văn bản pháp lý này áp dụng đối với những mô hình đã hoạt động trước mốc mùng 1 tháng 7 năm 2024 dựa trên Giấy chứng nhận đăng ký được cấp theo Quyết định 20/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Thông tư tập trung làm rõ các quy định về nguồn vốn, nguyên tắc quản lý tài sản, danh mục thu chi, nghĩa vụ thuế và phương án xử lý chênh lệch thu chi định kỳ.
Nguồn lực tài chính thực hiện dự án được hợp thành từ nhiều dòng vốn khác nhau, bao gồm nguồn vốn chủ sở hữu như vốn do tổ chức mẹ cấp, vốn góp từ cá nhân hay tập thể, các khoản viện trợ không hoàn lại, dự phòng tích lũy, chênh lệch do đánh giá lại tài sản hoặc kết quả tài chính còn giữ lại. Song song với đó, đơn vị được phép huy động thêm vốn thông qua việc nhận tiền gửi bắt buộc, tiếp nhận vốn ủy thác cho vay phi lợi nhuận, vay từ các tổ chức tín dụng hoặc nhận tài trợ trong và ngoài nước.
Về nghĩa vụ quản lý, toàn bộ tài sản và dòng tiền của chương trình phải được theo dõi hạch toán riêng biệt, hoàn toàn độc lập với các hoạt động khác của tổ chức quản lý. Mọi biến động tài chính cần ghi nhận chính xác theo quy chuẩn kế toán hiện hành, đồng thời có cơ chế ràng buộc trách nhiệm cá nhân đối với các trường hợp làm thất thoát, hư hỏng tài sản. Riêng hoạt động trích lập dự phòng rủi ro cho vay sẽ tuân thủ các quy tắc tương tự như quy định dành cho các tổ chức tài chính vi mô chuyên nghiệp.
Danh mục doanh thu của dự án bao gồm lãi tiền gửi, lãi cho vay tín dụng vi mô, phí dịch vụ ủy thác cho vay, lãi chênh lệch tỷ giá, các khoản đóng góp tự nguyện và những khoản thu hợp pháp khác như thu hồi nợ đã xử lý rủi ro hay thanh lý tài sản. Ở chiều ngược lại, các khoản chi phí phát sinh được ghi nhận gồm chi trả lãi tiền gửi và tiền vay, chi phí quản lý vận hành, chi nộp thuế, chi hỗ trợ cộng đồng, cùng các khoản chi cho bộ phận nhân sự như tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm và chế độ đãi ngộ lao động.
Đáng chú ý, Thông tư đưa ra mức trần cụ thể cho chi phí hoa hồng môi giới nhằm đảm bảo tính công khai và minh bạch. Chi phí môi giới cho thuê tài sản bị khống chế tối đa không vượt quá 5% tổng doanh thu thu được từ hợp đồng cho thuê đó. Đối với hoạt động môi giới bán tài sản thế chấp hoặc cầm cố, mức hoa hồng tối đa được áp dụng là 1% giá trị bán. Các khoản hoa hồng này chỉ được chi cho bên thứ ba làm trung gian, tuyệt đối không trả cho lực lượng đại lý, người quản lý hay nhân viên nội bộ của dự án.
Kết quả tài chính hàng năm được xác định bằng hiệu số giữa tổng doanh thu và tổng chi phí. Sau khi hoàn tất nghĩa vụ thuế với Nhà nước và bù đắp các khoản lỗ lũy kế từ trước (nếu có), phần chênh lệch thu chi còn lại do bộ phận quản lý quyết định phương án sử dụng. Quy định bắt buộc toàn bộ nguồn chênh lệch này phải tái phục vụ cho mục tiêu của chương trình, không được phép chia trác hay chuyển giao cho các mục đích ngoài dự án dưới bất kỳ hình thức nào. Thông tư 153/2026/TT-BTC sẽ chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 1 tháng 12 năm 2026.
Nguồn: https://doisongphapluat.com.vn/bo-tai-chinh-huong-dan-che-do-tai-chinh-voi-chuong-trinh-du-an-tai-chinh-vi-mo-a735520.html