Câu hỏi: Tôi đang có một khoản vay tín chấp với 1 ngân hàng. Vậy, trong trường hợp, tôi không có khả năng trả nợ, và cũng không có bất kỳ 1 tài sản nào khác có thể bán để trả nợ, thì khoản nợ đó sẽ được xử lý như thế nào ạ? Xin cảm ơn!
Trả lời:
Hợp đồng vay tín chấp giữa bạn và ngân hàng được coi là hợp đồng vay tài sản có kỳ hạn theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”
Do đó, khi hợp đồng vay đến hạn thì bạn phải có nghĩa vụ trả nợ, nếu bạn không trả nợ thì đã vi phạm quy định cua pháp luật dân sự về “nghĩa vụ trả nợ của bên vay” quy định tại Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể như sau:
“Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay
1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn, nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
[…]
4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:
a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;
b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”
Như vậy, theo quy định pháp luật hiện nay thì chưa có nội dung nào đề nghị về việc truy cứu trách nhiệm hình sự với khách hàng vay vốn tín chấp mà không hoàn trả được nợ do khó khăn về tài chính. Vì vậy, nếu khách hàng không trả nợ cho ngân hàng thì sẽ chỉ phải chịu trách nhiệm dân sự.
Đồng thời, đến thời điểm trả nợ mà bên vay không trả nợ hoặc hoàn trả không đầy đủ thì bên vay sẽ phải trả khoản lãi đối với khoản vay bị chậm trả theo lãi suất cơ bản được quy định bởi tổ chức tín dụng.
Trường hợp này, để buộc khách hàng phải hoàn trả đầy đủ số tiền vay và lãi phát sinh nếu có thì phía ngân hàng có thể sẽ khởi kiện bạn ra Tòa án theo trình tự tố tụng dân sự. Sau khi Tòa án có phán quyết về trách nhiệm dân sự của người vay thì ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án tại địa phương thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với người vay như kê biên tài sản, niêm phong, phong tỏa tài sản, phát mãi tài sản mà người vay sở hữu để thu hồi khoản vay.
Vì vậy, để hạn chế được lãi phát sinh hoặc tránh việc bị ngân hàng khởi kiện tại Tòa án thì bạn nên trình bày với phía ngân hàng nơi bạn vay tín chấp để ngân hàng biết được tình trạng của bạn, nắm được tình hình và hướng giải quyết phù hợp.
