Nhà sư là những người đi tu hành theo đạo Phật. Họ sinh sống và tu hành tại các chùa, am, miếu. Các nhà sư là Phật tử có sự tu hành và làm theo Phật ở mức độ chuyên sâu nhất, am hiểu sâu sắc nhất triết lý của đạo Phật. Nhà sư không phải là một nghề, mà họ là những người chọn cách sống noi theo gương của đức Phật.
Tại các nhà chùa với phương châm tốt đời đẹp đạo, bên cạnh việc tu hành, nhiều nơi còn tổ chức nhận nuôi các trẻ em bị bỏ rơi, không nơi nương tựa. Hoạt động này đã góp phần cùng Nhà nước làm tốt công tác từ thiện, tạo điều kiện cho các trẻ em kém may mắn ổn định đời sống trong sự yêu thương, chăm sóc thể chất và tinh thần.
Tuy vậy, liệu các nhà sư có thể nhận nuôi các trẻ em dưới hình thức con nuôi không?
Tại khoản 2 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010 quy định về các trường hợp không được nhận con nuôi như sau:
“2. Những người sau đây không được nhận con nuôi:
a) Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;
b) Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;
c) Đang chấp hành hình phạt tù;
d) Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thành niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.”
Như vậy, hiện nay pháp luật không có quy định cấm các nhà sư nhận nuôi con nuôi. Căn cứ vào các điều kiện nuôi con nuôi quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010 , nếu các sư thầy đáp ứng đủ các điều kiện thì có thể nhận nuôi con nuôi.
“Người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
b) Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên;
c) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;
d) Có tư cách đạo đức tốt.”
Tuy nhiên, việc các nhà sư nhận nuôi con nuôi lại không phù hợp với mục đích nuôi con nuôi là nhằm xác lập lâu dài mối quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi. Bên cạnh đó, xét về điều kiện nhận con nuôi, các nhà sư thường không có tài sản riêng và không đủ điều kiện thực tế để nuôi dưỡng trẻ em do hoạt động chính của họ là tu hành, không phải một hoạt động nghề nghiệp tạo thu nhập. Việc giáo dục, nhất là giáo dục của nhà chùa đối với trẻ có thể ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển về giới tính hoặc tâm lý đối với trẻ.
Như vậy việc các nhà sư nhận nuôi con nuôi dù không bị pháp luật cấm, nhưng là không phù hợp với tinh thần pháp luật cũng như không đảm bảo cho trẻ phát triển bình thường về thể chất cũng như vấn đề tâm sinh lý.
Trong trường hợp các nhà sư, nhà chùa tiến hành việc tiếp nhân, chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em bị bỏ rơi, có hoàn cảnh khó khăn thì nên xác lập quan hệ giám hộ để phù hợp với quy định của pháp luật.
