Luật HN&GĐ năm 2014 quy định con có quyền có tài sản riêng. Quy định này khẳng định quyền độc lập về tài sản của con, cùng với đó, cũng phù hợp với quy định của Hiến pháp về quyền sở hữu tài sản của công dân và tương thích với Luật Trẻ em năm 2016 về quyền sở hữu của trẻ em. Quyền có tài sản riêng của con không phụ thuộc vào độ tuổi của con, do đó con đang ở độ tuổi trẻ em cũng được bảo vệ quyền được sở hữu đối với tài sản riêng. Pháp luật công nhận quyền sở hữu tài sản riêng của con, đồng thời quy định quyền và nghĩa vụ của cha mẹ trong việc bảo vệ quyền tài sản của con khi còn là trẻ em.
Trên thực tế, trẻ em đang là đối tượng được cha, mẹ nuôi dưỡng, khi con có tài sản riêng, cha mẹ không được có hành vi cưỡng đoạt, bắt ép con sử dụng tài sản riêng để thực hiện nghĩa vụ của mình nếu không có sự đồng ý của con. Ví dụ, việc sử dụng tài sản riêng của con là tiền mừng tuổi cũng cần chia sẻ và trao đổi để tránh vi phạm quyền có tài sản riêng của con. Pháp luật Việt Nam cũng có quy định hành vi bạo lực về kinh tế như sau: "Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
1. Chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên gia đình.
2. Ép buộc thành viên gia đình lao động quá sức hoặc làm công việc nặng nhọc, nguy hiểm, tiếp xúc với chất độc hại hoặc làm những công việc khác trái với quy định của pháp luật về lao động.
3. Ép buộc thành viên gia đình đi ăn xin hoặc lang thang kiếm sống."
Về chế tài của hành vi thu tiền mừng tuổi của con nhằm mục đích “chiếm đoạt tài sản”, viện dẫn Điều 58 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về hành vi bạo lực về kinh tế, trong đó đối với hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên trong gia đình sẽ bị phạt tiền từ 20-30 triệu đồng. Như vậy, hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của con (thông qua việc thu tiền mừng tuổi của con) có thể bị phạt đến 30 triệu đồng. Ngoài ra, hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của con bằng thủ đoạn gian dối, lén lút hoặc bằng vũ lực, bạo lực cũng có thể bị xem xét xử lý hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tội trộm cắp tài sản hoặc tội cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản... theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015.
Do đó, để đánh giá việc bố mẹ thu tiền mừng tuổi của con có vi phạm pháp luật hay không phải căn cứ vào mục đích của việc thu tiền mừng tuổi. Cụ thể: Trong trường hợp, nếu bố mẹ thu tiền mừng tuổi của con chỉ nhằm mục đích giữ hộ, để con không tiêu dùng sai mục đích, không làm mất, hoặc dùng tiền mừng tuổi để chi tiêu cho các nhu cầu của con như mua sách vở, đầu tư giáo dục thì việc thu tiền mừng tuổi cho con không bị coi là hành vi vi phạm pháp luật. Ngược lại, nếu bố mẹ thu tiền mừng tuổi của con nhằm mục đích “chiếm đoạt tài sản” sử dụng cho các mục đích riêng của bố mẹ, thì hành vi đó bị coi là vi phạm pháp luật. Tùy vào tính chất, mức độ vi phạm, hành vi vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm nhiệm hình sự hoặc có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành.
Vậy nên, không phải mọi hành vi “thu tiền mừng tuổi của con” đều vi phạm pháp luật. Trên thực tế có rất ít trường hợp bố mẹ thu tiền mừng tuổi của con nhằm chiếm đoạt tài sản. Phần lớn việc thu tiền mừng tuổi của con chủ yếu nhằm giúp con quản lý và sử dụng tiền mừng tuổi được phù hợp và hiệu quả.
Bên cạnh đó, trong khi định đoạt tài sản riêng của con, nhiều cha mẹ chưa xem xét đến nguyện vọng của con: Quyền được tôn trọng ý kiến là quyền cơ bản của trẻ em, tuy nhiên trên thực tế vẫn chưa thật được coi trọng. Điều này xuất phát từ nhận thức của cha mẹ với tư tưởng áp đặt và thiếu coi trọng quyền của trẻ em, coi trẻ em là sở hữu của mình và tư tưởng “trứng khôn hơn vịt”, “cá không ăn muối cá ươn, con cãi cha mẹ chăm đường con hư”... dẫn đến trẻ em ít hay thậm chí không có cơ hội bày tỏ ý kiến về những vấn đề liên quan đến mình, đến tài sản thuộc sở hữu của mình. Quan niệm này tồn tại ở nhiều gia đình, không kể cha mẹ có điều kiện kinh tế hay không, cha mẹ có trình độ hay không… bởi là thói quen, nếp nghĩ ảnh hưởng của văn hóa Á Đông của nhiều cha mẹ.
Từ thực tế này, việc cha mẹ tìm hiểu, thực hiện nghĩa vụ tôn trọng ý kiến của trẻ em cần thiết phải được quan tâm, thay đổi, có như vậy, trẻ em mới có điều kiện và cơ hội thể hiện ý kiến của mình. Cha mẹ cần tôn trọng trên cơ sở lắng nghe và phân tích nguyện vọng của con để điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lứa tuổi, tính cách của con, giáo dục con để con nhận thức đúng đắn hơn về việc quản lý, định đoạt tài sản của mình. Việc cha mẹ dạy con các vấn đề về tiền, quản lý và sử dụng tiền từ nhỏ sẽ là nền tảng để con sử dụng đồng tiền đúng đắn và hiệu quả hơn khi trưởng thành. Điều này giúp trẻ định hình đúng vai trò, hiểu được giá trị mà đồng tiền mang lại và nhất là biết quản lý tài chính ngay từ khi được dùng tiền để chi tiêu.
