1. Công sức làm nội trợ, chăm sóc gia đình có được tính là thu nhập?
Tại khoản 1 Điều 29 Luật Hôn nhân và Gia đình, pháp luật khẳng định vợ chồng bình đẳng về quyền và nghĩa vụ đối với tài sản chung và “không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập”.
Theo hướng dẫn tại điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP, người vợ hoặc chồng ở nhà chăm sóc con cái, gia đình mà không đi làm được tính là lao động có thu nhập tương đương với thu nhập của người đi làm.
2. Nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn
Khi giải quyết ly hôn, pháp luật ưu tiên sự tự thỏa thuận của hai vợ chồng. Trong trường hợp hai bên không thể thỏa thuận và yêu cầu Tòa án giải quyết, việc phân chia tài sản chung sẽ tuân theo các nguyên tắc sau:
Tài sản chung về nguyên tắc được chia đôi
Theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình, tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc sẽ được chia đôi (50/50), nhưng Tòa án sẽ tính đến các yếu tố thực tế sau để điều chỉnh tỷ lệ cho phù hợp:
- Hoàn cảnh của mỗi bên: Nhu cầu sinh sống, tình trạng sức khỏe, khả năng lao động sau khi ly hôn.
- Công sức đóng góp: Mức độ đóng góp vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung (bao gồm cả lao động tạo ra tiền và lao động nội trợ trong gia đình).
- Bảo vệ lợi ích chính đáng: Tạo điều kiện cho mỗi bên tiếp tục hoạt động nghề nghiệp, sản xuất, kinh doanh để tạo thu nhập.
- Lỗi của mỗi bên: Xét đến hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng (như ngoại tình, bạo lực gia đình, cờ bạc,...).
b) Mức thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với chia nhiều hơn
Người chồng có lương cao hơn hoặc là người trực tiếp đứng tên mua nhà, xe không đương nhiên được hưởng phần tài sản nhiều hơn. Tòa án sẽ xem xét sự đánh đổi và hy sinh của người vợ (như việc tạm dừng cơ hội phát triển sự nghiệp để lùi về sau chăm sóc tổ ấm) để bảo đảm quyền lợi tài chính chính đáng cho người vợ sau ly hôn.
3. Lời khuyên pháp lý cho người vợ ở nhà nội trợ khi ly hôn
Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình phân chia tài sản, bạn nên chủ động thực hiện các bước sau
- Thu thập thông tin và bằng chứng tài sản: Chủ động nắm bắt các thông tin về khối tài sản chung của gia đình (như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng, cổ phần doanh nghiệp...).
- Chứng minh công sức đóng góp: Chuẩn bị các tài liệu, bằng chứng chứng minh quá trình bản thân đảm nhận công việc nội trợ, chăm sóc con cái, thu vén gia đình hoặc việc phải nghỉ làm để hỗ trợ công việc của chồng.
- Thương lượng trên cơ sở hiểu biết pháp luật: Đưa ra các căn cứ pháp lý về quyền bình đẳng tài sản để trao đổi hòa giải với người chồng trước khi yêu cầu Tòa án giải quyết.
