1. Khái niệm
Khiếu nại: Là việc cá nhân, tổ chức đề nghị cơ quan hoặc người có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ/công chức khi cho rằng quyết định hoặc hành vi đó xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Căn cứ: Điều 2 Luật Khiếu nại 2011.
Tố cáo: Là việc cá nhân báo cho cơ quan có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Căn cứ: Điều 2 Luật Tố cáo 2018.
2. Mục đích
-
Khiếu nại: Nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính người khiếu nại.
-
Tố cáo: Nhằm phát hiện và xử lý hành vi vi phạm, bảo vệ lợi ích chung của Nhà nước và cộng đồng.
3. Chủ thể thực hiện
-
Khiếu nại: Cá nhân và tổ chức (bị tác động bởi quyết định/hành vi) theo Điều 8 Luật Khiếu nại 2011.
-
Tố cáo: Chỉ cá nhân mới có quyền tố cáo (tổ chức không được tố cáo) theo Điều 5 Luật Tố cáo 2018.
4. Đối tượng
-
Khiếu nại:
-
Quyết định hành chính
-
Hành vi hành chính
-
Quyết định kỷ luật cán bộ, công chức
Căn cứ: Điều 7 Luật Khiếu nại 2011.
-
-
Tố cáo:
-
Hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ
-
Hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại
Căn cứ: Điều 12 Luật Tố cáo 2018.
-
5. Hình thức
-
Khiếu nại:
-
Đơn khiếu nại
-
Khiếu nại trực tiếp
Căn cứ: Điều 27 Luật Khiếu nại 2011.
-
-
Tố cáo:
-
Đơn tố cáo
-
Tố cáo trực tiếp
-
Tố cáo qua email/thư điện tử (trừ trường hợp nặc danh, không rõ thông tin)
Căn cứ: Điều 19–20 Luật Tố cáo 2018.
-
6. Trình tự, thủ tục
Khiếu nại – 02 cấp
-
Lần 1: giải quyết bởi người/cơ quan ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi.
-
Lần 2: gửi đến cấp trên trực tiếp nếu không đồng ý hoặc quá thời hạn giải quyết.
Tố cáo
-
Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận → xác minh → kết luận → xử lý người vi phạm.
7. Thời hiệu
-
Khiếu nại: 90 ngày kể từ ngày nhận quyết định; trường hợp bất khả kháng có thể kéo dài nhưng không quá 02 năm theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011.
-
Tố cáo: Không có thời hiệu theo Điều 20 Luật Tố cáo 2018.
8. Kết quả giải quyết
-
Khiếu nại: Cơ quan giải quyết có thể giữ nguyên, sửa đổi hoặc hủy bỏ quyết định/hành vi bị khiếu nại theo Điều 31 Luật Khiếu nại 2011.
-
Tố cáo: Cơ quan có thẩm quyền phải kết luận hành vi đúng–sai và xử lý vi phạm (kỷ luật, hành chính, hoặc chuyển cơ quan điều tra) theo Điều 34, Điều 39 Luật Tố cáo 2018.
9. Bảo vệ người khiếu nại – tố cáo
-
Khiếu nại: Được bảo vệ khi bị đe dọa, trả thù, trù dập căn cứ Điều 39 Luật Khiếu nại 2011.
-
Tố cáo: Cơ chế bảo vệ mạnh hơn, bao gồm bảo vệ nhân thân, vị trí công tác, tài sản, bí mật thông tin… căn cứ Chương VI Luật Tố cáo 2018.