Không ít trường hợp nhận thông báo phạt nguội do vi phạm giao thông đã rơi vào tình huống tiến thoái lưỡng nan khi xác định được lỗi và mức phạt nhưng bản thân người vi phạm lại gặp khó khăn về kinh tế. Phần lớn các trường hợp, người vi phạm thường nghĩ rằng "đã bị phạt nguội thì phải nộp phạt đủ".
Tuy nhiên, pháp luật hiện hành vẫn dành một "cánh cửa" đặc biệt cho những trường hợp thực sự khó khăn, cho phép tạm hoãn, xem xét giảm tiền phạt theo quy định của luật Xử lý vi phạm hành chính.
Căn cứ theo điều 76, luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi năm 2020, cá nhân bị phạt tiền từ 2 triệu đồng trở lên, nếu đang gặp khó khăn về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc tai nạn, có thể làm đơn đề nghị hoãn thi hành quyết định xử phạt.
Để đơn đề nghị hoãn được chấp thuận, người vi phạm cần kèm theo văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú, hoặc cơ quan, tổ chức nơi học tập, làm việc. Trường hợp liên quan đến bệnh hiểm nghèo hoặc tai nạn, cần có thêm xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh.
Đơn đề nghị phải được gửi đến người ra quyết định xử phạt trong thời hạn quy định. Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan chức năng sẽ xem xét và có thể ra quyết định hoãn thi hành. Thời gian hoãn tối đa là 3 tháng. Trong thời gian này, cá nhân có thể được nhận lại các giấy tờ hoặc phương tiện bị tạm giữ.
Tuy nhiên, điều mà ít người biết là sau thời gian được hoãn, nếu người vi phạm vẫn chưa vượt qua được khó khăn kinh tế, hoàn toàn có thể tiếp tục làm đơn đề nghị giảm một phần tiền phạt. Nội dung này được quy định cụ thể tại khoản 1, điều 77 của bộ luật trên.
Theo đó, cá nhân đã được hoãn thi hành phạt tiền, nếu tiếp tục rơi vào tình trạng khó khăn do các nguyên nhân như thiên tai, dịch bệnh, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo thì có thể được xem xét giảm một phần tiền phạt ghi trong quyết định xử phạt. Hồ sơ kèm theo đơn xin giảm phải có xác nhận hoàn cảnh của chính quyền địa phương, cơ quan nơi làm việc và với các trường hợp liên quan đến sức khỏe phải có giấy xác nhận của bệnh viện.
Luật không ấn định mức giảm cụ thể mà căn cứ vào mức độ khó khăn của người vi phạm để xem xét. Trên thực tế, mức giảm có thể từ vài trăm ngàn cho đến vài triệu đồng, tùy theo hoàn cảnh cụ thể và mức phạt đối với hành vi vi phạm ban đầu. Dù không phải mọi trường hợp đều được chấp nhận nhưng đây là quyền lợi hợp pháp, thể hiện tính nhân văn của pháp luật.
Điều quan trọng là người vi phạm luật phải biết rõ mình được phép nộp đơn và cần chủ động hoàn thiện hồ sơ đúng quy trình, không nên vì e ngại hoặc thiếu thông tin mà để quá hạn nộp phạt, dẫn đến bị cưỡng chế, từ chối đăng kiểm, đăng ký, cấp đổi bằng lái xe hoặc không thực hiện được các thủ tục hành chính liên quan khác.
