Trên thực tế, không ít người thường gọi phương tiện hai bánh là "xe máy". Tuy nhiên, khi tham gia giao thông, nhất là tại những tuyến đường có biển cấm hoặc quy định riêng biệt, xe mô tô và xe gắn máy được phân biệt rõ ràng. Sự khác biệt nằm ở tiêu chí kỹ thuật và yêu cầu pháp lý đối với người điều khiển.
Luật phân biệt mô tô và xe gắn máy thế nào?
Căn cứ luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe gắn máy và xe mô tô được phân loại như sau:
Xe gắn máy là loại xe hai hoặc ba bánh, được thiết kế để chạy bằng động cơ với tốc độ tối đa không vượt quá 50 km/giờ. Nếu là xe sử dụng động cơ đốt trong, dung tích xi-lanh không vượt quá 50 cm3. Đối với xe điện, công suất không vượt quá 4 kW. Điều này được quy định tại điểm g, khoản 1, điều 34 của luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024.
Như vậy, xe gắn máy là các loại xe phù hợp với học sinh, sinh viên di chuyển ngắn, đi lại trong phố thị như VinFast Motio, SYM Angela 50... Trong khi đó, xe mô tô là những mẫu xe phổ thông như Honda Vision, Vespa Sprint, Yamaha Exciter...
Từ phân loại trên, quy định pháp luật cũng đặt ra yêu cầu đối với người điều khiển hai loại phương tiện này. Theo điểm a và b, khoản 1, điều 59 của bộ luật trên, người đủ 16 tuổi trở lên được phép điều khiển xe gắn máy mà không cần giấy phép lái xe. Điều này lý giải vì sao học sinh cấp 3 hiện nay có thể sử dụng xe máy điện và xe gắn máy hợp pháp trên đường.
Trong khi đó, người lái xe mô tô phải từ 18 tuổi trở lên, có giấy phép lái xe hạng A1, A hoặc B. Trường hợp điều khiển xe máy chuyên dùng, người lái cần hoàn thành thêm chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông.
Phân biệt rõ xe mô tô và xe gắn máy không chỉ giúp chấp hành đúng quy định mà còn nắm được quyền và trách nhiệm khi điều khiển phương tiện. Trong bối cảnh xe máy điện ngày càng phổ biến, việc hiểu đúng khái niệm pháp lý về loại phương tiện này sẽ giúp người dùng lựa chọn đúng xe phù hợp với quy định pháp luật.
