(Ảnh minh họa)
Tháng 08/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 219/2025/NĐ-CP (Viết tắt là Nghị định 219) thay thế Nghị định số 152/2020/NĐ-CP về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và việc tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam thay thế Nghị định số 70/2023/NĐ-CP. Nghị định 219 thể hiện nỗ lực chiến lược của Chính phủ nhằm thu hút lao động nước ngoài có trình độ cao, đặc biệt trong một số ngành nghề ưu tiên. Bằng cách đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm rào cản, Nghị định 219 hướng tới việc tinh gọn quy trình tuyển dụng, tăng tính linh hoạt cho cả người sử dụng lao động và người lao động nước ngoài. Doanh nghiệp, tổ chức cần chuẩn bị kỹ lưỡng và có kế hoạch khi nộp hồ sơ xin cấp giấy phép lao động dựa theo các quy định mới tại Nghị định 219/2025/NĐ-CP.
Đầu tiên, nếu như trước đây để xin giấy phép lao động cho người nước ngoài, doanh nghiệp phải thực hiện ba bước: (1) đăng tin tuyển dụng lao động Việt Nam cho vị trí dự kiến; (2) xin chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài; (3) nộp hồ sơ cấp giấy phép lao động; thì ở hướng ngược lại, Nghị định 219 hợp nhất thủ tục, bỏ yêu cầu đăng tin tuyển dụng và xin chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, trừ một số trường hợp:
- Thực hiện hợp đồng lao động,
- Triển khai gói thầu, dự án tại Việt Nam,
- Thực hiện hợp đồng với cơ quan đại diện ngoại giao hoặc tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.
Thứ hai, có quy định thủ tục mới về miễn giấy phép lao động. Theo đó, Giấy chứng nhận miễn giấy phép lao động được gia hạn 1 lần, tối đa 2 năm, hồ sơ nộp trước khi hết hạn từ 45 đến 10 ngày. Đồng thời, được cấp lại trong trường hợp mất, hỏng, thay đổi thông tin cá nhân/việc làm mà không thay đổi mã số doanh nghiệp; giấy cấp lại có thời hạn bằng thời hạn còn lại.
Thứ ba, Nghị định có thay đổi các trường hợp miễn giấy phép lao động. Theo đó Nghị định 219 sửa đổi, làm rõ và bổ sung các nhóm người lao động nước ngoài thuộc diện miễn giấy phép lao động. Các điểm cập nhật chính bao gồm:
- Quy định chi tiết trường hợp: (i) người nước ngoài là chủ sở hữu hoặc là thành viên góp vốn với giá trị góp vốn tối thiểu 3 tỷ đồng tại công ty trách nhiệm hữu hạn; và (ii) người nước ngoài là Chủ tịch hoặc thành viên Hội đồng quản trị công ty cổ phần với mức góp vốn tối thiểu 3 tỷ đồng.
- Sửa đổi các trường hợp như: (i) người nước ngoài làm việc tại Việt Nam dưới 90 ngày trong một năm dương lịch (từ ngày 01/01 đến 31/12), không giới hạn số lần nhập cảnh; và (ii) sinh viên, thực tập sinh nước ngoài đang học tại cơ sở giáo dục ở Việt Nam hoặc ở nước ngoài, có thỏa thuận thực tập hoặc thư mời làm việc từ doanh nghiệp tại Việt Nam.
- Bổ sung trường hợp miễn mới: người nước ngoài được Bộ, ngành liên quan hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác nhận làm việc trong các lĩnh vực ưu tiên như tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ tư, Nghị định thay đổi điều kiện đối với các vị trí công việc “Giám đốc điều hành”, “Chuyên gia” và “Lao động kỹ thuật”. Theo Nghị định 219, “Giám đốc điều hành” – người đứng đầu và trực tiếp quản lý một bộ phận của doanh nghiệp – phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc phù hợp với vị trí dự kiến đảm nhận tại Việt Nam. Đây là yêu cầu nghiêm ngặt hơn so với Nghị định 152 và Nghị định 70.
Ở hướng ngược lại, Nghị định 219 lại nới lỏng yêu cầu kinh nghiệm đối với các vị trí “Chuyên gia” và “Lao động kỹ thuật”. Cụ thể, để được công nhận là “Chuyên gia”, người lao động nước ngoài phải có bằng cử nhân trở lên và ít nhất 02 năm kinh nghiệm làm việc phù hợp (giảm từ 03 năm). Trường hợp làm việc trong các ngành ưu tiên cho phát triển quốc gia như tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thì chỉ cần 01 năm kinh nghiệm. Còn được để được công nhận là “Lao động kỹ thuật”, người lao động nước ngoài phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc phù hợp (giảm từ 05 năm). Nếu chỉ có 02 năm kinh nghiệm, thì phải đáp ứng thêm yêu cầu 01 năm đào tạo chuyên môn.
Thứ năm, Nghị định thay đổi về hồ sơ chứng minh điều kiện cấp giấy phép lao động đối với vị trí “Nhà quản lý doanh nghiệp” và “Giám đốc điều hành”. Cụ thể, người sử dụng lao động chỉ cần nộp một trong các giấy tờ sau để chứng minh người lao động nước ngoài đủ điều kiện cho vị trí “Người quản lý doanh nghiệp”:
- Điều lệ doanh nghiệp kèm theo tài liệu chứng minh vị trí quản lý hoặc quyết định bổ nhiệm người lao động nước ngoài vào vị trí quản lý doanh nghiệp;
- Giấy phép thành lập hoặc quyết định bổ nhiệm/điều chuyển giữ chức vụ người đứng đầu hoặc cấp phó của tổ chức.
Còn đối với vị trí “Giám đốc điều hành”, các loại giấy tờ được chấp nhận bao gồm một trong các giấy tờ sau:
- Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp;
- Điều lệ doanh nghiệp hoặc tài liệu quy định cơ cấu tổ chức của tổ chức; và văn bản xác nhận của người sử dụng lao động nước ngoài về số năm kinh nghiệm làm việc phù hợp với vị trí mà người lao động nước ngoài dự kiến đảm nhận tại Việt Nam.
Thứ sáu, Nghị định đưa ra một số thay đổi đối với các hình thức làm việc được công nhận của người lao động nước ngoài tại Việt Nam. Hình thức mới, bao gồm:
- Người nước ngoài là chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn, hoặc là Chủ tịch/thành viên Hội đồng quản trị của công ty cổ phần với mức góp vốn dưới 3 tỷ đồng;
- Người nước ngoài thực hiện hợp đồng lao động với cơ quan đại diện ngoại giao hoặc tổ chức nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, còn có các hình thức được sửa đổi. Nghị định 219 thay thế nhóm “Nhà quản lý, chuyên gia, lao động kỹ thuật” bằng nhóm mới “Người lao động được điều chuyển từ tổ chức nước ngoài vào Việt Nam, không bao gồm trường hợp điều chuyển nội bộ doanh nghiệp”. Thay đổi này nhằm phân định rõ ràng hơn giữa các vị trí công việc và hình thức làm việc trong hồ sơ liên quan.
Đáng chú ý nhất là các hình thức bị bãi bỏ: Hình thức làm việc của người nước ngoài cho tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoặc tổ chức quốc tế tại Việt Nam đã bị loại bỏ.
Thứ bảy, theo dòng chảy của việc phát triển chính phủ số, Nghị định cho phép tích hợp lý lịch tư pháp trực tuyến. Người sử dụng lao động có thể nộp hồ sơ trực tuyến xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp cùng với hồ sơ xin giấy phép lao động; cơ quan lao động phối hợp công an xử lý và trả kết quả điện tử.
Thứ tám, về thẩm quyền, Nghị định quy định UBND cấp tỉnh cấp/gia hạn giấy phép và miễn giấy phép. Nếu làm việc nhiều nơi, UBND tỉnh nơi đặt trụ sở chính của doanh nghiệp sẽ là cơ quan xử lý.
Thứ chín, Nghị định còn điều chỉnh yêu cầu phải thông báo khi làm việc nhiều địa điểm. Doanh nghiệp chỉ cần thông báo đến cơ quan nơi NLĐNN sẽ làm việc, ít nhất 03 ngày trước khi bắt đầu thay vì nộp hồ sơ tại Bộ Nội vụ.
