Theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai, từ ngày 1/7, việc giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu sẽ được thực hiện tại cấp xã. Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã, phường sẽ là người trực tiếp ký cấp sổ đỏ trong các trường hợp đủ điều kiện theo quy định.
Thông tin cụ thể về điểm mới trên, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Mai Văn Phấn nhấn mạnh Nghị định số 151/2025/NĐ-CP là nền tảng pháp lý quan trọng để đẩy mạnh phân quyền, phân cấp và chuyển giao thẩm quyền phù hợp với điều kiện thực tiễn tại cơ sở. Trong đó, một trong những nội dung nổi bật của nghị định này là thay đổi căn bản quy trình cấp sổ đỏ lần đầu để tạo thuận lợi tối đa cho người dân.
Theo đó, thẩm quyền giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu cho cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và cộng đồng dân cư sẽ được chuyển giao từ cấp huyện về cấp xã, phường, đặc khu.
“So với trước, việc cấp sổ đỏ lần đầu thường phải trải qua ít nhất hai cấp thì nay quy trình sẽ được rút gọn, thực hiện tại một cấp duy nhất là cấp xã, phường. Điều này không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí, mà còn tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi thực hiện thủ tục đất đai,” ông Phấn nhấn mạnh.
Cũng theo ông Phấn, việc chuyển thẩm quyền cấp sổ đỏ từ ủy ban nhân dân cấp huyện sang chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã, phường là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng chính quyền phục vụ. Đây cũng là biểu hiện cụ thể cho tinh thần cải cách hành chính, hướng mạnh về cơ sở, đưa cơ quan công quyền trở thành “cánh tay nối dài” đến từng người dân, hộ gia đình.
Để bảo đảm tính khả thi trong quá trình phân cấp, nghị định cũng đã thiết kế đồng bộ các nội dung liên quan như: Phân định rõ ràng giữa chức năng hoạch định chính sách của Trung ương và chức năng thực thi của địa phương; gắn chuyển giao thẩm quyền với điều kiện cụ thể về nhân lực, ngân sách, cơ sở dữ liệu tại cơ sở; phân định rõ thẩm quyền giữa hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân và chủ tịch ủy ban nhân dân các cấp theo hướng chuyển từ “thẩm quyền chung” sang “thẩm quyền riêng.”
Theo quy trình, người dân có nhu cầu cấp sổ đỏ lần đầu sẽ nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận tại nơi tiếp nhận hồ sơ theo quy định, cơ quan quản lý đất đai cấp xã sẽ căn cứ vào các trường hợp cụ thể và chính sách có liên quan để giải quyết như: Phân loại có giấy tờ về quyền sử dụng đất hay không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, có vi phạm hay đất được giao trái thẩm quyền quy định tại các Điều 137, 130, 139, 140 của Luật Đất đai để giải quyết.
Tuy vậy, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cũng lưu ý người dân cần phân biệt rõ giữa quy trình đăng ký đất đai và thủ tục cấp sổ đỏ theo quy định tại Nghị định 151/2025/NĐ-CP.
Cụ thể, đăng ký đất đai là yêu cầu bắt buộc đối với người đang sử dụng đất hoặc người được Nhà nước giao đất để quản lý. "Việc này nhằm xác lập hồ sơ quản lý đất đai của Nhà nước đồng thời xác thực hiện trạng sử dụng đất của các tổ chức, cá nhân. Trên cơ sở đó, khi có nhu cầu cấp sổ đỏ, người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định, do cơ quan thuế xác định.
"Hiện nay, thời gian giải quyết nghĩa vụ tài chính được rút ngắn còn 17 ngày. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, ủy ban nhân dân cấp xã sẽ thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu trong vòng 3 ngày," ông Phấn nói./.
